Sign up

Ho hokahanya saense le puso Latin America le Caribbean

ISC RFP-LAC, hammoho le CEPAL, e sebetsa 'moho ho matlafatsa likeletso tsa mahlale a molao le puso e lebelletsoeng.

Ho pholletsa le Amerika Boroa le Caribbean, liparamente li tobane le phephetso e rarahaneng ea ho sebetsana le phetoho e potlakileng ea theknoloji, litlamorao tsa tlelaemete le liphetoho tsa baahi. Ho sebetsana le litaba tsena tse fetang meeli, baetsi ba liqeto ba hloka temohisiso e nakong, e thehiloeng bopaking e fetang potlako ea lipolotiki ea letsatsi le letsatsi.

Mohatong o lebisang ho holiseng diplomasia ea saense ea libaka, Comisión Económica para América Latina le el Caribe (CEPAL) e amohetse semmuso Lekgotla la Matjhaba la Saense la Libaka la Focal Point bakeng sa Latin America le Caribbean (ISC RFP-LAC) e le molekane oa maano oa Red de las Comisiones de Futuro Parlamentarias, CEPAL (Network ea Likomishene tsa Bokamoso tsa Palamente) sethala sa libaka se inehetseng ho kenyeng tlhahlobo ea bokamoso ba nako e telele ho etseng liqeto tsa molao ho pholletsa le Amerika.

Selekane sena se totobatsa boitlamo bo kopanetsoeng ba ho aha bokgoni ba ditheo, ho kenya ponelopele ditshebetsong tsa molao le ho ntshetsa pele puso e lebelloang ho pholletsa le sebaka seo.

Ho holisa likhokahano tsa mahlale le leano le ParlAmericas

Tšebelisano-'moho le CEPAL e hahella ka kotloloho katlehong ea teko ea likeletso tsa molao tsa tšebelisano-'moho ea libaka ea ISC e entsoeng ka kopanelo le ParlAmericas pakeng tsa 2025 le 2026. Morero ona o thehile khokahano e tobileng ea puisano ea motho ka mong e hokahanyang litho tsa paramente ho tsoa Amerika ho pholletsa le Amerika le ISC Regional. Lenane la Litsebi ho tsoa mahlaleng a tlhaho le a kahisano. Ka ho fana ka liboka tsa saense tse arabelang ka potlako, tse etselitsoeng motho ka mong nakong ea lifensetere tsa bohlokoa tsa molao, projeke e bontšitse kamoo bobuelli ba saense bo potlakileng bo ka koalang lekhalo pakeng tsa bopaki ba thuto le ho etsa liqeto tsa palamente.

Ho ntshetsa pele moralo oa paramente o sa feleng bakeng sa saense

Tšiea ea bohlokoa ea boiteko bona ba libaka ke mosebetsi o tsoelang pele Colombia. Ka morero o tšehetsoang ke baetsi ba melao Jennifer Pedraza, David Racero le Guido Echeverri, Colombia e ntšetsa pele Morero oa Ley No. 081 oa 2025 ho theha mokhatlo ka ho sa feleng Comisión Legal bakeng sa Ciencia, Tecnología, Innovación le Estudios de Futuro (Khomishene ea Molao bakeng sa Saense, Theknoloji, Boqapi le Lithuto tsa Nakong e Tlang) ka hare ho Congress.

Ho kenya tshebetsong morero ona, Colombian Academy of Exact, Fisiks and Natural Sciences (ACCEFYN), ka tshebedisano mmoho le sebaka sa bohlokwa sa lebatowa, e ile ya bokella Bukana ya Naha ya Ditsebi, e kenyeletsang bo-rasaense ba 70 ho pholletsa le dihlopha tse supileng tsa mosebetsi tse nang le sehlooho. Ditsebi tsena hajwale di ntse di phethela dikotwana tse supileng tsa leano la maano tse sebetsanang le mekgahlelo e meholo ya lefatshe, ho kenyeletswa bohlale ba maiketsetso, phetoho ya dijithale, phetoho ya tlelaemete le diphetoho tsa baahi, bakeng sa nehelano ya semmuso ho Congress le Lekala la Phethahatso la Colombia.

Mohlala ona o sebetsa e le moralo oa tlhahlobo ea lithaka le kopanyo le liparamente tse ling tsa libaka, ho kenyeletsoa Chile, Uruguay le Dominican Republic.

Lintho tsa bohlokoa tsa bohlokoa bakeng sa tšebelisano-'moho ea libaka

Tšebelisano-'moho e kopaneng pakeng tsa CEPAL le ISC RFP-LAC e tla shebana le maemo a mararo a maano:

  • Keletso ea molao e thehiloeng bopaking: Ho eketsa mehlala ea bobuelli ba saense ba motho ka mong ho pholletsa le liparamente tsa libaka ho fana ka tšehetso e potlakileng nakong ea lipuisano tse mafolofolo tsa molao.
  • Ho aha bokhoni le koetliso ea ponelopele: Ho sebelisana 'moho le liforomo tsa libaka le badulasetulo ba thuto ho fana ka koetliso e khethehileng pusong e lebelletsoeng, ponelopele ea maano le liphetoho tsa baahi bakeng sa baeletsi ba palamente.
  • Thuso e reretsoeng ea tekheniki ho megatrends: Ho kenya tšebetsong lihlopha tse ikhethileng tsa mosebetsi ho ts'ehetsa meralo e mecha ea molao, joalo ka puso ea bohlale ba maiketsetso le ho amoheloa ha theknoloji ea boitšoaro, e etselitsoeng likopo tse ikhethileng tsa naha (mohlala, molao o tlang oa AI oa Paraguay).

Ho shebile pele

Ha Marangrang a Likomishene tsa Nakong e Tlang tsa Palamente a ntse a itokisetsa Seboka sa Boraro sa Libaka sa Likomishene tsa Nakong e Tlang tsa Palamente, e hlophisitsweng ke CEPAL le ParlAmericas, ISC RFP-LAC e ntse e tswela pele ho tshehetsa tshebedisano-mmoho ya saense e bulehileng, e kenyeletsang bohle le e lekanang. Bakeng sa ntlha ya bohlokwa ya lebatowa, ho netefatsa hore diqeto tsa molao di thehilwe bopaking bo utlwahalang ba saense e ntse e le tlhoko ya bohlokwa bakeng sa ntshetsopele e tsitsitseng le botsitso ba demokrasi ho pholletsa le Latin America le Caribbean.

bala tsebiso ea semmuso ho CEPAL Portal.


Setšoantšo ke Carolina Gomes on Unsplash

Lula u le haufi le likoranta tsa rona