Sign up

Ho fihlela nts'etsopele ea moshoelella, lefats'e le hloka ho bokella mokhoa o moholo oa mahlale hape 

Ha batho le polanete ba tobane le mathata a ntseng a eketseha le a hokahaneng, ho hapa li-SDG ho tla hloka hore bohle ba amehang ba ikopanye ho potoloha mokhoa oa "saense e kholo" - ho fetola tsela eo re e etsang hajoale le ho tšehetsa mahlale bakeng sa ts'ehetso.

The Seboka sa SDG sa 2023 e etsahala ka la 18-19 Loetse 2023 New York.  

E tšoaroa lilemo tse ling le tse ling tse 'nè, Samiti ena e eme e le kopano ea leano la lefats'e ho hlahloba tsoelo-pele e lebisang ho phihlello ea bokamoso bo tsitsitseng ho bohle.  

Samiti ya monongwaga e na le makgaola-kgang ka ge e swere seripa-gare sa nako ya mafelelo ya go fihlelela Lenaneo la 2030 le Dinepo tša lona tše 17. Litebello li phahame ho tsosolosa maikutlo a tšepo, tšepo, le cheseho bakeng sa Lenaneo la 2030 - haholo-holo ka lebaka la tsoelo-pele e liehang le e sa tsitsang. Ha e le hantle, litšitiso le likoluoa ​​​​tse ngata tsa lefats'e lilemong tsa morao tjena ke karolo ea molato bakeng sa ho lieha le ho fetoha ho tse ling tsa Lipakane - empa ho hlakile hore mekhoa e mengata ha e sebelisoe ka mokhoa o nepahetseng ho haha ​​matla a sebele, haholo-holo saense.  

Ho tloha boemong ba tšohanyetso ba boemo ba leholimo le tlhokomelo ea bophelo bo botle ba bokahohle, ho ea phetohong ea matla le tšireletso ea metsi, boiteko ba lichelete tsa saense le saense ea lefats'e ka bophara bo tlameha ho hlophisoa bocha le ho phahamisoa ho fihlela litlhoko tse rarahaneng tsa batho le polanete. Ntle le tšebelisano-'moho e kholo ea saense, lichelete tse ngata, le mokhoa o khannoang ke thōmo le mokhoa o fapaneng oa thuto, saense e tla tsoela pele ho sebelisoa hanyenyane molemong oa ho phehella Lenaneo la 2030. 

Joalo ka ha sechaba sa lefats'e se sebelisitse mekhoa ea "saense e kholo" ho aha CERN le Square Kilometer Array, ho feta nako ho sebelisa mohopolo o ts'oanang ho rarolla mathata a rona a ts'ebetso hantle.

Sekoahelo sa tlaleho ea "Flipping the Science Model".

Ho Fetola Mohlala oa Saense

Lekhotla la Machabeng la Saense, 2023. Ho phethola mohlala oa saense: 'mapa oa litsela o lebisang mesebetsing ea saense bakeng sa ts'ebetso, Paris, France, Lekhotla la Machaba la Saense. DOI: 10.24948/2023.08.

Hajoale, mokhoa oa setso oa mahlale, o tšoauoang ka tlholisano e matla le lichelete tse sirelelitsoeng, ha o fane ka ho toba litlhoko tsa rona tse potlakileng tsa sechaba le tse teng. Saense bakeng sa ts'ebetso e hloka tšebelisano 'moho, e etelletsoe pele ke maikemisetso, mme qetellong e sebetse hohle moo e hlokahalang. Sena se bolela hore bankakarolo bohle ba lokela ho ba bonngoeng mabapi le popo le ho kenya tšebetsong litharollo tsa tšebelisano-'moho litabeng tsa ts'ebetso tse hlakileng tse khethiloeng maemong a lehae le a lefats'e. Sena se hloka mokhoa o mocha oa mahlale o khonang ho ts'ehetsa mahlale a pharalletseng le a etelletsoeng pele ke thōmo ka matla le ka mokhoa o tsitsitseng lefatšeng ka bophara.  

Phetoho ena ha e hloke feela phetoho tseleng eo re etsang saense ka eona, empa e boetse e fana ka maikutlo a hore saense e tšehetsa ka lichelete ka tsela e fapaneng. Litsi tsa lichelete tsa machaba, hammoho le bafani ba lichelete tsa naha le tsa philanthropic science ba hloka ho hlophisa bocha tsela eo ba sebelisanang le lekala la mahlale ho hlahisa lisebelisoa tse ncha tsa lichelete ho khothaletsa lipatlisiso tse kholo, tse kopanetsoeng, le tsa nako e telele tse etelletsoeng pele ke maikemisetso. 

Ke nako ea ho theha maemo a macha a ts'ebetso ea mahlale a ts'ebetso - 'me Seboka sena se sebetsa e le motsotso oa bohlokoa oa ho tsamaisa matsapa a rona a saense mabapi le tšebelisano-'moho, lipakane tse tsamaisoang ke maikemisetso, le mekhoa e mecha ea lichelete. Ka sebele, ho bolokela polanete ea rōna le baahi ba eona bokamoso bo tsitsitseng ke mosebetsi o lokelang ho nkoa e le moeli o latelang oa saense. 


Lula u le haufi le likoranta tsa rona


Image ke Donald Giannatti on Unsplash.