Ho phahama ha bophahamo ba leoatle ho baka litšokelo tse kholo ho Linaha tse Ntseng li Hlaha Lihlekehlekeng tse Nyenyane tsa Pacific.
Maoatle a ntseng a phahama a susumetsa ho kenella ha metsi a letsoai lilenseng le lilibeng tsa metsi a hloekileng, a beha metsi a hloekileng a nooang kotsing 'me a beha tsamaiso ea likhoerekhoere ea motheo le bophelo bo botle ba sechaba kotsing. Ho phahama ha metsi a leoatle ho boetse ho fokotsa mobu o lengoang, ho senya tlhahiso ea lijalo tsa mantlha le mehloli ea lijo tse lebōpong la leoatle tse tšehetsang lijo tsa lehae le moruo. Malapa a ka bang 70% a lihlekehleke tsa Pacific a itšetlehile ka temo bakeng sa mekhoa ea bona ea boipheliso, 'me metse e mengata ea lebopong le eona e itšetlehile ka ho tšoasa litlhapi tsa mafika a leoatle e le karolo ea sebopeho sa bona sa ts'ireletso ea lijo.
Motswako ona wa ho koaheloa ke metsi lebopong la lewatle, tshilafatso ya metsi a letswai, boemo ba lehodimo bo feteletseng le tikoloho e senyehileng e se e ntse e ama:
Tswelopele ho SDG 6 (Metsi a Hloekileng le Bohloeki) e fosahetse maemong a mangata a Pacific, mme mawatle a ntseng a eketseha a eketsa ho se sireletsehe ha metsi le bofokodi bo amanang le mekhoa ea boipheliso ho pholletsa le sebaka seo.
Saense, theknoloji le boqapi (STI) – ho kenyeletsoa le ho lekola boemo ba leoatle, ho etsa mohlala oa lebopong le metsing a ka tlas'a lefatše, meralo ea motheo ea metsi e tiileng, tšireletso e thehiloeng tlhahong le ho ikamahanya le maemo ho etelletsoeng pele ke sechaba – li bohlokoa ho tšehetsa liqeto tse nang le bopaki le ketso e loketseng sebakeng seo. Leha ho le joalo, ho fetolela tsebo ea mahlale ho ba leano le matsete ho ntse ho sa lekana ho pholletsa le Pacific.
Hobaneng bothata bona bo le teng, hobaneng hona joale: Ka ho potlakisa ha litlamorao tsa tlelaemete le lits'ebetso tsa machabeng li itokisetsa lipuisano mabapi le lichelete tsa tlelaemete, tahlehelo le tšenyo, le nts'etsopele e tsitsitseng, Foramo ea UN STI e fana ka sethala se nakong sa ho phahamisa maikutlo a Pacific le ho hokahanya saense le leano le lichelete ho tšehetsa ho mamella.
13:15 – 13:30 | Litlhaloso tsa ho bula
Baemeli ba baholo ba tsoang ho Boemeli ba Kamehla ba Australia le Fiji, hammoho le Robert Dijkgraaf (Mopresidente ea khethiloeng, Lekhotla la Machabeng la Saense), o tla bula seboka, a behe sebaka sa puisano le ho totobatsa ho potlaka ha ho phahama ha bophahamo ba leoatle bakeng sa Linaha tse Ntseng li Hlaha tsa Lihlekehleke tse Nyenyane tsa Pacific.
13:30 - 14:00 | Litlhaloso tsa sehlooho tsa litsebi
Maikutlo a mararo a litsebi a tla theha puisano:
14:00 – 14:25 | Puisano ea phanele
Puisano e hlophisitsoeng e kopanyang libui le badulasetulo-'moho ho hlahloba liphephetso le menyetla ea bohlokoa, ho kenyeletsoa le likhokahano lipakeng tsa ho phahama ha bophahamo ba leoatle, ts'ireletso ea metsi, le mekhoa ea boipheliso, le litsela tsa ho matlafatsa ho lumellana ha saense, leano le lichelete.
14:25 – 14:45 | Lipotso le Likarabo tsa Bamameli le litlhaloso tsa ho koala
Puisano e kopanetsoeng le barupeluoa, e lateloang ke mehopolo e koalang ho tsoa ho badulasetulo-'moho.
Setšoantšo ke Kiril Dobrev on Unsplash