Sign up

Global Ocean Observing System (GOOS)

Maikemisetso a Global Ocean Observing System (GOOS) ke ho etsa hore boemo ba mawatle bo hlaloswe, maemo a lona a fetohang ho ka bolellwa esale pele, le hore ho ka lebellwa ditlamorao tsa ho fetoha ha tlelaemete, le ho nolofaletsa ntshetsopele ya moshwelella ka basebedisi le batsamaisi ba mawatle. .

E le ha e arabela mehoong e tsoang Sebokeng sa Bobeli sa Boemo ba Leholimo sa Lefatše (Geneva, 1990), Komisi ea Intergovernmetal Oceanographic Commission (IOC) e ile ea theha Global Ocean Observing System (GOOS) ka March 1991. Pōpo e bile phello ea takatso ea lichaba tse ngata ho bokana. tlhahisoleseding e hlokehang ho ntlafatsa ponelopele ea phetoho ea tlelaemete, tsamaiso ea mehloli ea leoatle, phokotso ea liphello tsa likoluoa ​​tsa tlhaho, le tšebeliso le tšireletso ea libaka tse lebōpong la leoatle le maoatle a lebōpong la leoatle. Pitso ea ho theha le ho nts'etsapele GOOS e ile ea matlafatsoa ka 1992 Sebokeng sa Machaba a Kopaneng sa Tikoloho le Nts'etsopele Rio de Janeiro.

Litsamaiso tsa ho metha maoatle tlas'a maemo a GOOS qalong li ne li raliloe ke Panel ea Ntlafatso ea Ts'ebetso ea Ocean Observing System, ea ntlafatsoa ho Morero oa Ts'ebetso oa 1998 bakeng sa GOOS/GCOS, 'me ea ntlafatsoa hape ho Morero oa Phethahatso oa GCOS. Seboka sa OceanObs'09 (Venice, Italy) se kenyelelitse bankakarolo ba fetang 600 ba tsoang linaheng tse 36 ba hlalositseng pono ea temoho ea maoatle a molemo sechabeng e lokelang ho ts'oaroa lilemong tse leshome tse tlang. Barupeluoa ba kopile hore ho hlahisoe moralo oa ho rala le ho ntšetsa pele mokhoa o ntlafalitsoeng oa lefats'e oa ho shebella ka litebello tse teng le tse ncha tsa 'mele, biogeochemical, le bioloji. Sena se ile sa lebisa phetohong ea libopeho le puso ea GOOS ka 2012.

GOOS e lebisitsoe ho lihlooho tse peli tse kholo. E 'ngoe e amehile haholo ka leoatle le bulehileng 'me e etselitsoe ho fana ka boitsebiso bo tšehetsang litšebeletso tsa maoatle le ho bolela esale pele ka boemo ba leholimo le phetoho ea boemo ba leholimo. Tse ling tse amehileng haholo ka maoatle a lebopong 'me li etselitsoe ho fana ka tlhahisoleseling mabapi le bophelo bo botle ba tikoloho ea lebopong le nts'etsopele ea bona ea moshoelella, ka tšilafalo le tšilafalo le boleng ba metsi, ka maemo a amanang le mesebetsi ea khoebo le boithabiso ea kantle ho naha, le ka likotsi tsa leoatle - haholoholo. lifefo le lifefo tse matla tse ka 'nang tsa ama bophelo le thepa. Mojule oa boemo ba leholimo oa GOOS ke karolo ea leoatle ea Global Climate Observing System, GCOS, ho etsa hore litsamaiso tsena tse peli li se ke tsa arohana.


ISC le GOOS

Batšehetsi-'moho ba Komiti ea Tsamaiso ea GOOS, e ikarabellang bakeng sa likarolo tsohle tsa saense le tsa tekheniki tsa moralo oa GOOS le morerong oa mesebetsi e nepahetseng ho ts'ehetsa ts'ebetso ea moralo, ke IOC ea UNESCO, WMO, UNEP le ISC. Mabapi le ISC, Komiti ea Saense ea Patlisiso ea Maoatle (SCOR) ea ICSU, ea ISC mokgatlo wa pele, e leng setsi se ka sehloohong sa ISC se ikarabellang litabeng tse amanang le lipatlisiso tsa maoatle, 'me, ka nako e ts'oanang, Sehlopha se ka sehloohong sa Boeletsi ba Saense ho IOC, se ameha moralong le moralong oa mahlale bakeng sa GOOS.

Lihlooho tsa Phethahatso tsa batšehetsi ka kopanelo li khetha molula-setulo le litho tsa Komiti ea Tsamaiso ea GOOS, ho hlophisa katoloso ea Sengoli sa GOOS, ho hlophisa tšehetso e hlokahalang ea lichelete bakeng sa Komiti ea Tsamaiso ea GOOS le basebeletsi ba eona ba bongoli, le ho hokahanya le ho hokahanya GOOS. mesebetsi. E 'ngoe le e 'ngoe ea mekhatlo e tšehetsang chelete e boetse e khetha setho se le seng sa moemeli ho Komiti ea Tsamaiso ea GOOS. Komiti ea Tsamaiso e na le boikarabelo ba ho fana ka litlaleho ho mekhatlo e tšehetsang ka lichelete ka linako tse loketseng.

Ka mantsoe a mang, ISC e kenya letsoho ntlafatsong le ho amohela maano le merero ea ts'ebetso, hammoho le likhakanyo tsa lichelete tse amanang. ISC e boetse e theha le ho khetha likomiti tsa tsamaiso/boeletsi tsa machaba, ka monyetla oa hore litho tsa ISC li fane ka mabitso e le karolo ea tšebetso. ISC e boetse e ikarabella ho hlahloba GOOS, ho hlalosa lipehelo tsa litšupiso, ho khetha litho tsa sehlopha sa tlhahlobo, ho tšehetsa baemeli ba ISC ka lichelete.


Motho ea amanang le ISC

Anne-Sophie Stevance

Anne-Sophie Stevance

Motsamaisi oa Leano

Lekhotla la Saense la Machabeng

Anne-Sophie Stevance

Image ke NOAA on Unsplash