African Open Science Platform ho matlafatsa tšusumetso ea data e bulehileng bakeng sa saense le sechaba

Boikitlaetso ba Aforika ka bophara bo tla phahamisa ntshetsopele le kgokahanyo ya maano a datha, thupelo ya datha le meralo ya motheo ya datha. Mokhahlelo oa teko, o thakhotsoeng kajeno, o tšehetsoa ke Lefapha la Saense le Thekenoloji la Aforika Borwa (DST), e tšehelitsoeng ka lichelete ke ba Setsi sa Lipatlisiso sa Sechaba (NRF), e tsamaisoang ke KODATA, Komiti ea Lintlha tsa Lekhotla la Machabeng la Saense (ICSU) le ho kengoa ts'ebetsong ke Akademi ea Saense ea Afrika Boroa (ASSAf).

Boikitlaetso bona bo tsoa ho Saense International Accord on Bula Boitsebiso Lefatšeng le Leholo la Boitsebiso, e ileng ya thakgolwa ho SFSA ka 2015. Tumellano e fana ka ponelopele e kenyeletsang ya tlhokeho le melemo ya Dintlha tse Buletsweng tsa saense matjhabeng, mme haholoholo bakeng sa dinaha tse nang le meputso e tlase le e mahareng. Lekgotla la Matjhaba la Saense le balekane ba bang ba Tumellano ya Matjhaba ya Saense ba amohela boikitlaetso bona mme ba thusitse ho aha dilekane bakeng sa teko.

Letona Pandor o ile a fana ka maikutlo a hore “Theho ya Sethala sa Saense e Butsweng ya Aforika ke mohlala o babatsehang wa kgahlamelo e bonahalang Foramo ya rona ya Saense e seng e e fihlele ka ho sebedisa bolekane ba matjhaba ho ntshetsapele saense ya Aforika. Sethala sena se tla bapala karolo ea bohlokoa ho thusa linaha tsa Afrika ho nts'etsapele bokhoni bo hlokahalang ba ho laola le ho sebelisa lintlha tsa saense molemong oa sechaba. Ke motlotlo hore ebe Lefapha la rona, le mekhatlo ea lona NRF le ASSAf, ba kenya letsoho mosebetsing ona oa bohlokoa.

Ho qala ha phetoho ea dijithale ho entse hore ho be le ho phatloha ho sa tloaelehang ho data e fumanehang bakeng sa tlhahlobo e le motheo oa kutloisiso e kholoanyane le maano a sebetsang hantle ke bo-ramahlale, baetsi ba melaoana, baahi ba likhoebo le batšoantšisi ba bang sechabeng. Li-data tse kholo haholo, kapa 'data e kholo', li khanna phetoho ena 'me bafuputsi ba khona ho lemoha mekhoa e poteletseng empa e matla libakeng tse fapaneng tsa saense, ho tloha ho ts'ireletso ho ea ho lipatlisiso tsa lefutso le boitšoaro ba batho.

Mesebetsi e mengata ea saense e bulehileng e ntse e tsoela pele ho pholletsa le Afrika, empa ho na le ho hongata ho lokelang ho fumanoa haeba mesebetsi ena e ne e ka hokahanngoa le ho ntlafatsoa ka morero oa ho hokahanya.

Ho nahanoa hore Sethala sa Afrika e tla ba motheo oa matsete a kopanetsoeng ho meralo ea motheo. E tla kotula le ho tsamaisa mehopolo e metle, ho phatlalatsa le ho ts'ehetsa ts'ebetso e ntle le ho ntlafatsa bokhoni ba batho le mekhatlo. E tla khothaletsa lits'ebetso tsa bohlokoa tsa bohlokoa moruong oa Afrika le lichaba. E tla boela e sebetse e le tsela ea likhokahano le data e bulehileng ea machaba le mananeo a bulehileng a saense le litekanyetso tse tla ba tsa bohlokoa haeba e batla ho atleha.

Sethala sa mahlale se bulehileng se nkuoa e le sete e kopaneng ea litlhophiso tse fanang ka leano, kaho ea bokhoni le moralo oa meralo bakeng sa phihlello e matlafalitsoeng le tšusumetso. Boikitlaetso bona bo boetse bo tsepamisitse maikutlo ho thehoeng ha Foramo ea naha ea Open Science eo ka eona ho ka buisanoang le ho theoa ka maano le khokahanyo.

Mokhoa oa boemo bo holimo oa nts'etsopele ea Sethala se tla khethoa ke Lekhotla la Boeletsi, le nts'etsopele ea eona ea botekgeniki ke Boto ea Boeletsi ea Setegeniki. Lihlopha tsena ka bobeli li tla ba le litho tse tsoang tikolohong eohle.

Nakong ea thupelo ea letsatsi le le leng le kopano e ts'oanang - ka bobeli e le karolo ea SFSA - litsebi tse tsoang tikolohong eohle li ile tsa kopana ho buisana le ho rala 'moho nts'etsopele ea sethala le lihlooho tsa sona ho kenyeletsa nts'etsopele ea maano, likhothatso le melemo, kaho ea bokhoni le koetliso. , le litsela tsa ho hokahanya lisebelisoa tsa data.

[li-id_tse amanang le tsona=”1402″]