Sign up

LAAAMP - Mehloli e Tsoetseng Pele ea Leseli bakeng sa Tsoelo-pele e Tsoelang Pele

Mehloli e tsoetseng pele ea leseli (AdLS) e fetotse lipatlisiso lithutong tse ngata tsa mahlale le thekenoloji. Lekola litlamorao tsa projeke ea LAAAMP e tsamaisoang ka kopanelo le Lenaneo la Lithuso la ISC.

Ka morero oa LAAAMP, Lekhotla la Machabeng la Saense le ile la sebelisana le Mokhatlo oa Machaba oa Pure and Applied Physics (IUPAP) le Mokhatlo oa Machaba oa Crystallography (IUcR) ho ntlafatsa lipatlisiso tse tsoetseng pele tsa mohloli oa leseli le mahlale a crystallographic Afrika, Mexico, Caribbean, Asia Boroa-bochabela le Middle East.

Morero o nang le sehlooho se feletseng ke Tšebeliso ea Mohloli oa Leseli le Crystallographic Sciences ho Thusa Ntlafatso ea Tsebo le ho Ntlafatsa Maemo a Moruo le Sechaba Libakeng Tse Lebeletsoeng tsa Lefatše 'me e na le tšusumetso e kholo lichabeng tseo e li sebeletsang.

Mehloli e tsoetseng pele ea leseli le mahlale a crystallographic ke afe?

Ha se khanya eohle e bonahalang ka mahlo. Ho saense le theknoloji, lentsoe leseli le sebetsa hangata ho mahlaseli a motlakase. Mehloli ea leseli e hlahisa seea-le-moea, microwave, infrared, bonahalang, ultraviolet, X-ray le leseli la gamma-ray. Leha ho le joalo, mehloli ea leseli e tsoetseng pele e matla haholo ho feta mehloli e tloaelehileng, joalo ka li-bulbs le li-lasers tsa setso, 'me e fana ka lisebelisoa tse ikhethang tsa ho holisa meeli ea lipatlisiso tsa mahlale ho lisebelisoa tse ncha le lintho tse phelang. Ba bula temohisiso ho li-micro-le nano-structures ea thepa e entsoeng eo ho ke keng ha khoneha ho e fumana ka tsela e 'ngoe. Crystallography ke saense e hlahlobang tlhophiso ea liathomo linthong tse tiileng. Ho na le kamano e haufi pakeng tsa mahlale a crystallography le boholo ba mosebetsi o etsoang litsing tse tsoetseng pele tsa mohloli oa leseli.

LAAAMP qala lenaneo la koetliso ea crystallography Benin e bitsoang X-TechLab, e amohela baithuti ba ka bang 100 ka selemo. Lenaneo le ile la abela makholo a likopi tsa bukana ea lona ea tlhahisoleseling mabapi le mehloli e tsoetseng pele ea leseli le crystallography ka Searabia, Senyesemane, Sefora le Sepanishe, 'me la fana ka menyetla e ikhethang bakeng sa ba ka bang 50 ba lefapha la thuto ea matsoho le baithuti ba tsoang linaheng tse tsoelang pele ho ea koetlisa litsing tse fapaneng tse tsoetseng pele tsa mehloli ea leseli lefatšeng ka bophara. .

Hobaneng AdLS e le bohlokoa?

Mafu a seoa a kang COVID19 a ntse a tsoela pele ho baka mathata a maholo tsamaisong ea lefatše ea bophelo bo botle le moruo oa kahisano. AdLS ke lisebelisoa tse matla tse ka sebelisoang ho ithuta biology ea mafu. "Ka ho sebelisa mehloli ea leseli e tsoetseng pele, bafuputsi ba khonne ho hlalosa likarolo tsa protheine ea likokoana-hloko tsena ka ho li etsa likristale ebe ba lemoha mohlala oa mahlaseli a hasaneng ho tsona ka har'a mabone a mehloli e tsoetseng pele ea mabone," ho bolela Sekazi Mitingwa, Molula-setulo oa Komiti e kholo ea LAAAMP. 

“Ho sebelisoa mokhoa ona le mokhoa o tlatselletsang oa li-microscopes tsa cryo electron, ho entsoe tsoelo-pele e khōlō tabeng ea ho supa tataiso ea ho hlahisa meriana e phekolang mafu a bakoang ke likokoana-hloko tsena.” 

Mehloli ea leseli e tsoetseng pele ke senotlolo sa meeli ea lipatlisiso mafapheng a mangata le liindasteri, 'me e fetohile lisebelisoa tse ka sehloohong tsa tsoelo-pele ea saense le thekenoloji le mekhoa e mecha, e kenyang letsoho Lenaneong la Machaba a Kopaneng la 2030.

"Mehaho ea AdLS e khothalletsa tšebelisano-'moho le lichaba tse ngata tsa lefats'e ka bophara, ha e ntse e khothalletsa lipuisano tsa saense le khotso ka kakaretso."

-Michele Zema, Ofisiri e Phahameng ea Phatlalatso ea Mokhatlo oa Machaba oa Crystallography le setho sa Komiti ea Phethahatso ea LAAAMP

Ntlafatso e tsitsitseng pakane ea 7 e batla ho netefatsa phihlello e akaretsang ea motlakase o theko e tlase ka selemo sa 2030. Ho tsetela mehloling e hloekileng ea matla joalo ka letsatsi, moea le mocheso ho bohlokoa. Ho nts'etsapele mehloli e mecha ea matla le ho ntlafatsa ts'ebetso ea litsamaiso tse teng ho hloka kutloisiso e felletseng ea sebopeho le boitšoaro maemong a microscopic. Patlisiso litsing tse ngata tsa AdLS e ikemiselitse ho utloisisa le ho ntlafatsa lisebelisoa tsa multilayer tse etsang sele ea letsatsi, 'me e bapala karolo ea bohlokoa ho utloisisa meaho ea matla a hloekileng.

Michele Zema, Ofisiri ea Phethahatso ea Phatlalatso ea Mokhatlo oa Machaba oa Crystallography le setho sa Komiti ea Phethahatso ea LAAAMP, ke 'mampoli oa AdLS. "Ka lebaka la litšenyehelo tsa bona tse phahameng le ts'ebeliso ea mekhoa e mengata", o fana ka maikutlo a hae, "mehaho ea AdLS e khothalletsa tšebelisano-'moho ea mekhoa e mengata le sechaba se pharaletseng sa lefats'e, ha e ntse e khothalletsa lipuisano tsa saense le khotso ka kakaretso."

"Ke ka moea ona hore LAAAMP e kenya letsoho ntlafatsong le ts'ebelisong ea mehloli ea leseli e tsoetseng pele ka ho aha bokhoni le liketso tsa lipuisano tsa mahlale, ho kenyelletsa: 

  • ho tšehetsa motsamao le koetliso ea bafuputsi ka morero oa eona oa lithuso tsa FAST;
  • ho buella thuto ea mahlale le saense ka ho aba libukana tsa lipuo tse ngata le ho kenya letsoho liforamong tsa maano a mahlale a boemo bo holimo (mohlala WSF2017, CiLAC2018, WSF2019); le
  • ho nts'etsapele meralo ea maano a ho kenya tšebetsong lits'ebeletso tse ncha tsa AdLS kapa lisebelisoa tsa mahlale libakeng tse reriloeng," ho boletse Zema.

Ho ea ka Zema, moruo oa lefatše ka moso o tla theoa ke tsoelopele e tsoelang pele mafapheng le thekenoloji ea maemo a holimo. Crystallography le AdLS li sebelisana 'moho,' me li thusa ho atleha hoo e batlang e le makaleng 'ohle a saense ho kenyeletsa k'hemistri, biology, physics, pharmaceuticals, mineralogy, materials science le lipalo.

Ho utloisisa sebopeho sa taba le ho amahanya sena le thepa le tšebetso ea mofuta ofe kapa ofe oa motsoako ho fane ka tsela e ncha ea lipatlisiso tsa mahlale. "Crystallography le AdLS li fetotse liindasteri 'me li thehile meeli e mecha, ho tloha ho moralo oa meriana e mecha le lisebelisoa ho hlahloba liminerale tsa Mars, ho hlahloba mobu bakeng sa temo e tala, lisebelisoa tsa boenjiniere le ho hlahloba lintlha tsa khale tsa khale," ho bolela Zema.

Ho nts'etsapele litsela tse ncha le ho thusa lipatlisiso ha se ntho ea bohlokoa feela ho finyelleng Lipakane tsa Tsoelo-pele ea 2030, empa ke bokamoso bo matla, bo sireletsehileng haholoanyane bakeng sa saense le sechaba.

“Kaofela ha tsona LAAAMPMananeo a 's a sa le banyenyane 'me a hloka ho atolosoa haholo. Ntle le ho phethela Meralo ea Leano bakeng sa sebaka se seng le se seng se reriloeng, LAAAMP e tla tsoela pele ka mesebetsi ea ho bokella chelete ho fana ka tšehetso ho mananeo ohle a eona”, ho bolela Mintingwa. "E tla phatlalatsa phetolelo ea Sepotoketsi ea bukana ena, e thehe likolo tse ncha tsa koetliso ea crystallography ea libaka libakeng tse hloahloa, e atolose koetliso ea setšeng le mehlala ea mangolo-tsoibila mehloling e tsoetseng pele ea mabone. Hape re tla ts'ehetsa lithupelo tsa li-accelerator le beamline ho Abdus Salam International Center bakeng sa Theory Physics ho sebelisana le Mokhatlo oa Machaba oa Matla a Atomiki le tsa Italy Electra mohloli o tsoetseng pele oa leseli. ”

The Lenaneo la Lichelete e thehiloe e le mokhoa o mocha oa ho theha matsapa a machaba a etelletsoeng pele ke Mekhatlo ea Litho tsa ISC. Maikemisetso a eona ke ho matlafatsa boitlamo ba litho ka ho sebetsana le lintho tse tlang pele ka nako e telele bakeng sa litho tsa ISC mabapi le ho ntlafala ha thuto ea mahlale, mesebetsi ea ho buisana le sechaba, le ho bokella lisebelisoa bakeng sa tšebelisano ea machaba ea saense. 


Ho fumana lintlha tse ling mabapi le morero oa LAAAMP, tlanya mona.

Image ke tobetsadencebenin on Flickr