Phatlalatso ea Muscat ka Saense ea Lefatše

U ka khona khoasolla mofuta oa PDF oa phatlalatso mona.

Tšimoloho

Global Knowledge Dialogue ke boikitlaetso ba Lekhotla la Machabeng la Saense (ISC) la ho shebisisa litaba tsa bohlokoa nako le nako lihokelong tsa leano la mahlale-sechaba le mahlale. Khatiso ena e ile ea bokelloa ka kopanelo ke ISC le Lekala la Thuto e Phahameng, Lipatlisiso le Boqapi ba Sultanate ea Oman.

Botho ba Lekhotla la Machabeng la Saense lefatšeng ka bophara bo kopanya mekhatlo le mekhatlo ea mahlale ea machaba e 250, mekhatlo ea mahlale ea naha le ea libaka, ho kenyeletsoa likolo, makala a mmuso le makala, makhotla a lipatlisiso le saense, mekhatlo ea machaba ea saense le mekhatlo, mekhatlo e mecha ea saense.

Ho hopola hore pono ea ISC ke ea saense e le molemo oa sechaba lefatšeng ka bophara, ho bolelang hore tsebo ea saense le ts'ebetso ea eona li lokela ho nkoa e le lisebelisoa tse arolelanoang tseo bohle ba lokelang ho rua molemo ho tsona,

Ho ela hloko mefuta-futa ea litabatabelo, liphephetso, menyetla le mekhoa ea mahlale lefatšeng ka bophara, ho se tšoane ho ntseng ho hola ho matla a lipatlisiso le boleng ba thuto lipakeng tsa linaha le libaka, le tlhokeho ea ho rarolla likheo tsena ho khothaletsa tsoelo-pele ea lefats'e.

Ho hopola hore ho phethahatsa pono ea eona, morero oa ISC ke ho fana ka lentsoe le matla, le sebetsang, le le ts'epahalang la lefats'e bakeng sa saense,

Ho nahanela hore maemo a lefats'e ao saense e etsoang ho ona a fetohile haholo lilemong tse leshome tse fetileng, le hore theknoloji e ntseng e tsoela pele e ntse e fetola mekhoa ea lipatlisiso tsa saense,

Ho hlokomela hore moelelong ona, saense e na le karolo ea bohlokoa eo e lokelang ho e bapala ho khothalletsa toka ea sechaba, khotso, tšireletso le botsitso;

Ho nahanela karolo ya ISC mabapi le ho matlafatsa lentswe la boramahlale le ho fapana ha bona, ho ntshetsapele tokoloho le polokeho ya bona, le ho kgothaletsa tokelo ya ho nka karolo le ho rua molemo ho mahlale.

Lipolelo tse sebetsang

Ka hona, barupeluoa ba Muscat Global Knowledge Dialogue,

Sireletsa 'me Khothalletsa mokhoa o lokolohileng le o nang le boikarabelo oa mahlale ka:

- Tsoelo-pele tokelo ea ho kenya letsoho le ho rua molemo ho saense le, ka bophara, ho tšehetsa karolo ea saense e le molemo oa sechaba lefatšeng ka bophara

- Ho boloka tšebelisano-'moho ea mahlale nakong ea likhohlano le mathata

- Ho ts'ehetsa ts'ireletso ea tikoloho ea mahlale le bo-ramahlale maemong a tšohanyetso le likhohlano, ka ho khetheha bo-ramahlale ba balehileng mahaeng a bona.

– Ho tšehetsa, boitsoaro bo lokolohileng, bo bolokehileng, bo botle, bo kenyeletsang bohle, bo nang le boikarabelo le bo lekanang ba saense,

Tsosa 'me tshehetso litšebelisano tsa machaba, tsa lipakeng le tsa transdisciplinary liphuputsong tsa mahlale le boithuto litabeng tse amang lefatše lohle, ho kenyeletsoa ka:

- Tšehetsa ka mafolofolo Lilemo tse Leshome tsa Machaba tsa Mahlale a Machaba a Kopaneng bakeng sa Ntlafatso ea Moshoelella e le sesebelisoa sa ho ntšetsa pele lenaneo la moshoelella

- Ho bokella bakeng sa Selemo sa Machaba sa Polar 2032–33 le Lilemo tse Leshome tsa Machaba a Kopaneng bakeng sa Lisaense tsa Cryospheric

- etellang mokhoa o akaretsang o kopanyang mahlale ohle a hlophisitsoeng le a sebelisoang (tlhaho, bongaka, sechaba, botho, mahlale a boenjiniere) ha ho hlokahala ho rarolla mathata ana a rarahaneng.

- Ho khothatsa phehello ea lipatlisiso mabapi le ho se lekane le bonngoe ba sechaba, ho kenyeletsoa le likheo moo saense e ka phethang karolo e atlehang

- Ho bitsa mekhatlo ea lichelete, mekhatlo e fanang ka liphallelo, le litsi tse etelletseng pele tsa mahlale lefatšeng ka bophara ho nka mehato e matla ho ts'ehetsa libaka tse se nang lisebelisoa ka ho tsetela mererong ea ho aha bokhoni.

- Ho sebetsa mmoho ho hlahisa litharollo tse sebetsang tsa ho thibela kapa ho fokotsa tšilafalo le ho fihlela pono ea ho se ke ha e-ba le mesi e tsoang,

Kenya letsoho ho phetohelo e nepahetseng ea litsamaiso tsa mahlale, maemong a mahlale a ntseng a hlaha le ho se lekane lefatšeng ka bophara, ho kenyeletsoa ka:

- Ho kopanela le batšehetsi ba mahlale le lipatlisiso, baetsi ba melaoana le bankakarolo ba bang ba amehang ho fana ka tataiso ea litsebi mabapi le phetoho le tokiso ea litsamaiso tsa mahlale (ka mohlala, mahlale a bulehileng, tlhahlobo ea lipatlisiso le phatlalatso ea mahlale) le ntlafatso ea ponaletso ea bona, bokhoni ba bona, kenyeletso le botshepehi,

- Ho khothalletsa phetoho tikolohong ea setheo sa thuto e phahameng ka ho hlomella bo-ramahlale ba kamoso lefats'eng ka bophara ka tsebo e hlokahalang ea transdisciplinary, lisebelisoa le litsebo tsa ho sebetsana le litaba tse potlakileng le tse rarahaneng tsa sechaba le tikoloho,

- Ho hlahloba ka hloko litlamorao tse ka bang teng tsa bohlale ba maiketsetso le mahlale a mang a hlahang mekhoeng e mengata ea mahlale le thuto,

- Ho netefatsa hore data ea mahlale e hlahisoa, ea bolokoa, ea laoloa le ho fihleloa ka tsela e thusang ho rarolla mathata a maholo a marang-rang,

- Ts'ehetso likolo le mekhatlo ea bo-ramahlale ba bacha,

Continue ho buella bohlokoa ba mahlale le ho khothaletsa kutloisiso e thehiloeng bopaking le ho etsa liqeto maemong ohle,

Tsoela pele boikitlaetso ba ho aha bokhoni, koetliso e nepahetseng, le ho amoheloa ha melao-motheo le mehlala ho matlafatsa karolo ea saense tsamaisong ea linaha tse ngata,

Tsoela pele 'me thusa Tšebeliso ea lipuisano tsa mahlale ho ntšetsa pele molemo o tloaelehileng le ho rarolla mathata a lefats'e,

muelli bakeng sa kholo le tlhokomelo ea matsete mananeong a mahlale a machaba le ho arolelana tsebo ea mahala le e bulehileng,

Khothaletsa tlatsetso ea lipatlisiso tsa mahlale le boqapi ho lipheo tsa khotso ea lefats'e, boiketlo ba batho, botsamaisi ba lipolanete, le ts'ebetso ea lefats'e,

Rejista bohlokoa ba ho ntlafatsa boemeli ba bo-ramahlale ba basali le lihlopha tse emeng ka tlase taolong ea mekhatlo ea mahlale le mesebetsing ea mahlale ka kakaretso,

Qetella hore mahlale ke boiteko bo akaretsang bo ka sebetsang e le matla a matle a ho koala likarohano, ho khothaletsa ts'epo, le ho hlohlelletsa mehato e kopanetsoeng mabapi le liqholotso tsa lefats'e tse arolelanoang maemong a mangata.