The Lekhotla la Machabeng la Saense (ISC), ka ts'ebelisano le Khomishene ea Europe Setsi sa Lipatlisiso sa Phuputso 'me ka ts'ehetso ea lichelete e tsoang ho US National Science Foundation, e ile ea hlophisa "Tšepo ho saense bakeng sa leano la lipolotiki" workshop e neng e tšoaretsoe Ispra, Italy, ka September 12-13, 2024. Thupelo ena e ile ea bokella litsebi ho hlahloba mekhoa e rarahaneng ea ho tšepa saense ha e ntse e kopana le ho etsa maano.
Nakong ea 2025, litho ka bomong tsa ISC Komiti ea Tokoloho le Boikarabello e arabile tlalehong ho fana ka moelelo o eketsehileng le ho hlahloba tse ling tsa lintlha tse e potileng. Likarabo li fana ka monyetla oa ho sheba tlaleho ho tsoa maikutlong a fapaneng, ho tloha saenseng e bulehileng le linthong tsa sechaba ho ea ho boitšoaro, bobuelli le lipuisano.
Thupelo ena e ile ea sebetsana le liqholotso le maano a ho matlafatsa ts'epo ho bo-ramahlale, baetsi ba melaoana, le sechaba, haholo-holo mabapi le litaba tse fosahetseng le maemo a hajoale a lipolotiki.
E 'ngoe ea lipotso tsa bohlokoa ka ho fetisisa e ne e le hore na litaba tsa ho tšepa mahlale bakeng sa leano li ka arohanngoa hakae le litaba tsa ho tšepa mekhatlo ea demokrasi ka kakaretso.
Lipuisano li ile tsa totobatsa tlhokahalo ea ho kopanya bopaki ba saense ka mokhoa o ts'epahalang ho thehoeng ha maano ho matlafatsa ts'epo ea sechaba maanong a ikhethileng le tsamaiso ea demokrasi ka kakaretso.
Ho feta moo, hoa hlokahala meralo e hlakileng ea puso ho laola litebello le ho netefatsa botšepehi ba saense, ho tšehetsa bo-rasaense e le "barekisi ba tšepahalang" le ho sebetsana le ho nyatsuoa mabapi le mefokolo ea saense.
Thupelo e totobalitse hore, leha bopaki ba mahlale bo ka matlafatsa ho etsoa ha maano le ts'epo liqetong le mekhatlong ea lipolotiki, mahlale a ipapisitse le liphoso tsa batho le likhohlano tsa mahlale, tse hlokang kutloisiso e fapaneng ea ts'epo e amohelang melemo le meeli ea mahlale ha ho etsoa maano.
Seboka sena se boetse se bonts'a tlhokahalo ea lipatlisiso tse ling mabapi le likamano tse rarahaneng lipakeng tsa litsi tsa mahlale, baetsi ba melaoana le sechaba, ho totobatsa bohlokoa ba mekhoa ea saense e pepeneneng, e nang le boikarabelo, le e kenyeletsang bohle ho matlafatsa tšepo pusong ea demokrasi.
Setšoantšo ke Bruna Santos